De uitdaging van sociale media en schermgebruik
Sociale media zijn een vast onderdeel van het leven van jongeren. Platforms zoals Instagram en TikTok bieden mogelijkheden om nieuwe mensen te ontmoeten, creatief te zijn en deel uit te maken van onlinegemeenschappen. Maar deze digitale wereld heeft ook een keerzijde. Veel jongeren geven aan dat ze moeite hebben om hun schermtijd onder controle te houden. Dit kan leiden tot minder slaap, minder tijd voor vrienden en hobby’s, en zelfs een slechtere mentale gezondheid.
Wat is SpaceTeen?
SpaceTeen onderzoekt hoe de fysieke en digitale wereld met elkaar verweven zijn en hoe deze werelden samen kunnen bijdragen aan het welzijn van jongeren. Het project combineert onderzoek met ontwerpsessies en experimenten. Met de inzichten gaan jongeren samen met ontwerpers en onderzoekers aan de slag. In co-creatiesessies en ontwerpsprints bedenken ze oplossingen die hen kunnen helpen om een betere balans tussen on- en offline te vinden. Dit kunnen bijvoorbeeld pop-ups in de openbare ruimte zijn, of digitale tools die jongeren bewust maken van hun schermgebruik. De ideeën worden vervolgens getest op verschillende plekken in Amsterdam, zoals buurthuizen, parken en andere ontmoetingsplekken.
Dr. Lise-Marie Nassen, programma manager SpaceTeen en onderzoeker UVA: "De kracht van SpaceTeen ligt in de samenwerking tussen jongeren, onderzoekers, ontwerpers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Jongeren worden niet alleen gehoord, maar spelen een actieve rol in het proces. Ze worden serieus genomen als mede-ontwerpers en ontvangen een vergoeding voor hun inzet."
De SpaceTeen Monitor
Binnen SpaceTeen vormt de Monitor de basis van het project. In deze grootschalige studie wordt onderzocht hoe jongeren hun sociale mediagebruik zelf ervaren, maar ook welke strategieën zij al inzetten om pauzes te nemen, en welke behoeften ze hebben om hun online en offline wereld op een positieve manier te veranderen.
Deze inzichten helpen om interventies en ontwerpen te ontwikkelen die echt aansluiten bij de leefwereld van jongeren en bijdragen aan duurzaam en verantwoord digitaal gedrag.
Pilot Scrollscrollscroll: Reclaimer
Voor kinderen en jonge tieners (10–14 jaar) is het soms lastig om de balans te houden tussen schermtijd en andere dingen, zoals buitenspelen, sporten en afspreken met vrienden. Reclaimer, de pilot in samenwerking met ontwerpcollectief Scroll Scroll Scroll, helpt hen om te gaan met die druk en moedigt aan om samen gezondere schermgewoontes te ontwikkelen.
Wanneer jongeren hun eerste eigen telefoon krijgen, wordt die balans nog ingewikkelder. In Reclaimer bedenken we samen met kinderen speelse manieren om elkaar vaker offline te ontmoeten en leuke dingen te doen zonder scherm.
Samen met NEMO wordt lesmateriaal ontwikkeld, zodat deze ideeën ook gebruikt kunnen worden op scholen en in NEMO zelf.
Voor meer info check: Scroll Scroll Scroll
Pilot TodayTommorow: Scrollternatives
Scrollternatives laat zien dat sociale media ook anders ontworpen kunnen worden. Samen met jongeren ontwikkelt TodayTomorrow een alternatief platform gebaseerd op Bright UX Patterns: ontwerpkeuzes die gezond en bewust gebruik stimuleren. Het project gebeurt in samenwerking met PAUZE, een nieuw jongerenplatform van Young Media over maatschappelijke thema’s, persoonlijke ontwikkeling en herkenbare verhalen.
Tijdens een Design Sprint, begeleid door TodayTomorrow, ontwerpen tieners zelf een prototype. Zo laten ze zien hoe sociale media eruit kunnen zien wanneer jongeren de regels bepalen en welzijn, autonomie en balans centraal staan.
Voor meer info check: TodayTomorrow
Pilot Muzus: Happy Place
Een belangrijk thema binnen SpaceTeen is het concept van ‘Third Places’. Dit zijn sociale plekken waar jongeren buiten school, werk of thuis samenkomen, zoals een café, een sportclub of een park. Deze plekken spelen een belangrijke rol in het creëren van verbondenheid en een gevoel van gemeenschap. Binnen Spaceteen onderzoekt Muzus samen met jongeren hoe jongeren deze plekken ervaren, wat ze er waardevol aan vinden. Wanneer bieden ze een alternatief voor scrollen of online zijn? Vanuit de behoeften ontwerpt Muzus amen met de jongeren hun "Third Place" en onderzoekt of het ze lukt om een betere balans te vinden tussen de digitale en fysieke wereld.
Het Consortium
Dr. Sindy Sumter, programma lead SpaceTeen en hoofdonderzoeker UVA: "Het succes van SpaceTeen staat of valt met de intensieve samenwerking tussen de creatieve industrie en de wetenschap, én met het actief meenemen van het perspectief van jongeren."
SpaceTeen is een samenwerking van de Universiteit van Amsterdam (UvA), Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), gemeente Amsterdam, Young Media, Stichting Kinderpostzegels, NEMO, KPN en KidsRights. Vanuit de creatieve industrie zijn Muzus, TodayTomorrow, en ScrollScrollScroll aangesloten. Check Space Teen - Youth & Media Entertainment - ASCoR - University of Amsterdam
SpaceTeen wordt grotendeels gefinancierd vanuit het programma Ontwerpkracht en Transities van ClickNL. Lees hier meer: SpaceTeen - CLICKNL
Pitch SpaceTeen
