2e Monitor Gebiedsopgaven Zuidoost

Aanleiding
Sinds 2021 heeft Zuidoost een Masterplan met een looptijd van 20 jaar. Samen met het stadsdeel Zuidoost zijn 7 strategische doelen opgesteld. In 2023 zijn ook de gebiedsopgaven Zuidoost vastgesteld. De gebiedsopgaven zullen worden geherformuleerd zodat deze op de strategische doelen aansluiten.
Vergeleken met de Monitor Masterplan Zuidoost 2025 die het gehele stadsdeel betreft, richt deze monitor zich op de ontwikkeling van de opgaven op gebiedsniveau. Om de gebiedsopgaven te kunnen monitoren zullen indicatoren om het jaar worden geactualiseerd. Hierdoor kunnen de opgaven eventueel door de programmaorganisatie van het Masterplan en de gebiedsteams worden bijgestuurd. Ook geeft het de mogelijkheid om van elkaar te leren en elkaar te helpen en zo de opgaven te realiseren.

Samenvatting

Veiligheid

Opvallend is de daling in criminaliteit in de drie gebieden Bijlmer-Centrum, Bijlmer-Oost en Gaasperdam. Ten opzichte van 2021 heeft de politie in 2024 minder criminaliteit geregistreerd. Echter, na Centrum is Zuidoost nog steeds het stadsdeel met de hoogste index voor geregistreerde criminaliteit.
Ook gaven de bewoners aan dat ze minder vaak slachtoffer zijn geweest van een incident en dat zij zich wat minder vaak onveilig voelden. In Bijlmer-Centrum, waar de onveiligheid in alle deze opzichten het hoogste was, is de daling in onveiligheidsbeleving het sterkst. Binnen Amsterdam is de onveiligheidsbeleving alleen in stadsdeel Nieuw-West wat ongunstiger. 
In Bijlmer-West en Bijlmer-Centrum is men erg ontevreden over de buurt.

Onderwijs

De onderwijsresultaten in Zuidoost zijn laag vergeleken met het Amsterdams gemiddelde. Dit was één van de belangrijke aanleidingen om in Zuidoost een Masterplan op te stellen. Het streefniveau voor lezen is bij leerlingen in groep 8 gedaald van 56% naar 51% in Zuidoost (stedelijk 69%). Het streefniveau voor taal en rekenen is vrijwel gelijk gebleven, maar is lager dan gemiddeld in de stad.
In Zuidoost kreeg in 2022 33% van de leerlingen een Havo- of VWO-advies (stedelijk 55%). De afstroom van leerlingen in het 3e jaar van het Voortgezet onderwijs naar een lager onderwijsniveau is met 16% hoger dan het stedelijk gemiddelde (10%).
Het aandeel jongeren van 18 tot 26 jaar met een startkwalificatie is lager naarmate de sociaaleconomische status van de ouders lager is. En onder de jongeren met ouders met een lage sociaaleconomische status is het percentage met een startkwalificatie gedaald van 34% naar 26%.
Terwijl 85% á 90% van de jongeren een baan heeft of in een opleiding investeert, ligt dit percentage veel lager in de buurt de Amsterdamse Poort. Slechts de helft van de jongeren in deze buurt heeft een baan of volgt een opleiding.

Werkloosheid en uitkeringen

De werkloosheid van 18 tot en met 66-jarigen is in alle vier gebieden sterk afgenomen. Het sterkst was de afname in Bijlmer-Centrum en Gaasperdam. Het aantal bewoners met een uitkering is ook in alle vier gebieden gedaald. Per opleidingscategorie geldt dat het percentage bewoners met werk is toegenomen tussen 2020 en 2021.

Openbare Ruimte en voorzieningen

Wat betreft de openbare ruimte, is het beheer van zwerfvuil en afval verslechterd tussen 2021 en 2023. Dit blijkt uit metingen van zwerfvuil en de vullingsgraad van afvalbakken. Dit geldt voor alle vier gebieden, maar in Bijlmer-West zijn de afvalbakken minder vaker (over)vol vergeleken met de drie andere gebieden. De tevredenheid over sport, groen en speelvoorzieningen en openbaar vervoer is onverminderd hoog gebleven.
De bewoners van het nieuwbenoemde gebied Bijlmer-West waren het minst tevreden over de aanwezigheid van voorzieningen, maar over het aanbod aan openbaar vervoer waren ze daarentegen erg tevreden.

Zelfredzaamheid

Maar liefst één op de drie bewoners in Zuidoost voelde zich (zeer) eenzaam in 2022. Dit is aanmerkelijk hoger dan gemiddeld in de stad (23%). In Bijlmer-Centrum geldt voor bijna de helft van de inwoners dat zij zich eenzaam voelen. Ten opzichte van 2020 is er sprake van een zeer sterke stijging.

Acceptatie

De nieuwe bewoners van Bijlmer-West voelen zich duidelijk minder geaccepteerd in Zuidoost en minder betrokken bij de buurtbewoners dan andere bewoners in Zuidoost. In Bijlmer-Centrum zijn de bewoners het minst positief over de wijze waarop de verschillende groepen bewoners met elkaar omgaan, in Gaasperdam zijn ze het meest positief hierover.

Kunst en Cultuur

De tevredenheid over kunst en cultuur op straat en over tentoonstellingen en toneelvoorstellingen is van een kwart tot een derde gestegen. In Bijlmer-Centrum en Bijlmer-Oost is men meer tevreden dan in Gaasperdam. De culturele participatie is in Bijlmer-West duidelijk het hoogst. In de andere gebieden is het veel lager dan stedelijk. Tegelijkertijd is men in Bijlmer-West het minst enthousiast over het aanbod aan kunst en cultuur in Zuidoost.

Zie Gebiedsopgaven 2023-2026 stadsdeel Zuidoost - Gemeente Amsterdam

Auteur: Team Onderzoek Stadsdelen Zuidoost