Lezen met begrip en betrokkenheid
Sinds 2016 werken schoolbesturen en kennisinstellingen in de metropoolregio Amsterdam samen in de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam (WOA-PO). Doel is om via ontwikkel- en onderzoeksprojecten de kwaliteit en kansengelijkheid van het onderwijs te verbeteren. Het thema ‘lezen met begrip’ staat momenteel hoog op de agenda van de PO-schoolbesturen; de ontwikkeling van het leesbegrip van veel leerlingen blijft achter, hetgeen kansenongelijkheid vergroot.
In dit regionale netwerk ontwikkelen, implementeren en evalueren we onderwijsaanpakken gericht op het versterken van leesvaardigheid/leesbegrip, leesmotivatie en leesplezier van leerlingen, en op het vergroten van het vertrouwen bij leerkrachten in hun eigen vaardigheden voor het geven van leesonderwijs. Voortbouwend op onze expertise over diversiteit en kansengelijkheid in de klas, ontwikkelen leerteams op tien scholen leesaanpakken die betrekking hebben op a) het kiezen en bespreken van geschikte leesteksten; b) het benutten van meertaligheid; c) het betrekken van ouders. We onderzoeken via interviews en vragenlijsten bij leerkrachten (N≈35), en toetsen, vragenlijsten, interviews en observaties bij leerlingen (N≈700): 1) in hoeverre leerkrachten de ontwikkelde leesaanpakken als bruikbaar ervaren; 2) wat de effecten zijn van deze aanpakken op het vertrouwen van leerkrachten in hun eigen vaardigheden voor leesonderwijs; 3) wat de (ervaren) opbrengsten zijn voor leesvaardigheid/leesbegrip, leesmotivatie en leesplezier van leerlingen; 4) wat de verklarende mechanismen zijn. Dit resulteert in professionalisering van leerkrachten binnen het netwerk én daarbuiten, het toepasbaar maken van wetenschappelijke kennis over leesvaardigheid en kansengelijkheid in concrete producten voor de onderwijspraktijk, en in wetenschappelijke kennis en inzichten over ‘wat werkt voor wie en waarom?’