Klimaatrechtvaardig Rotterdam: Het Rechtvaardigheidswiel

Het Rechtvaardigheidswiel is geïnspireerd door “The Wheel of Power/Privilege” van Sylvia Duckworth. Het maakt de begrippen ‘marginalisatie’ en ‘privilege’ visueel duidelijk. De categorieën die dichter bij het midden van het wiel staan, vertegenwoordigen doorgaans meer privileges, terwijl categorieën verder van het centrum meer gemarginaliseerde groepen aanduiden, met minder privileges.

Hoewel het wiel een handig hulpmiddel is, zijn er ook andere factoren die invloed kunnen hebben op marginalisatie en privilege, maar moeilijk in het wiel te plaatsen zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan leeftijd, religie, het type huishouden, en de mate van sociaal netwerk. Deze variabelen zijn contextafhankelijk en worden daarom niet altijd in het wiel opgenomen.

Vier aspecten van Klimaatrechtvaardigheid

Klimaatrechtvaardig Rotterdam onderscheidt vier belangrijke aspecten van klimaatrechtvaardigheid die van invloed kunnen zijn op verschillende categorieën uit het wiel. Deze zijn:

1. Sociale Uitsluiting & Discriminatie
2. Informatie & Communicatie
3. Impact op Welzijn
4. Handelingsperspectief

Deze aspecten worden gebruikt om te onderzoeken hoe klimaatverandering en de communicatie rondom klimaatmaatregelen mensen verschillend kunnen beïnvloeden. Ze helpen te begrijpen hoe de gevolgen van klimaatverandering door sociale ongelijkheid verergerd kunnen worden.

Sociale Uitsluiting & Discriminatie
Sociale uitsluiting en discriminatie kunnen leiden tot verhoogde kwetsbaarheid van gemarginaliseerde groepen, die vaak minder toegang hebben tot hulpbronnen en informatie over klimaatmaatregelen. Dit kan wantrouwen in overheidsinstellingen en de maatschappij vergroten. Bovendien worden de specifieke behoeften van deze groepen vaak niet meegenomen in besluitvormingsprocessen, wat ongelijkheden verder versterkt. Dit aspect is toepasbaar op elke categorie uit het wiel.

Stel vragen als: welke toegang tot netwerken of subsidies heb ik? Vertrouw ik de overheid, woningcorporaties of andere instanties nog? Word ik gediscrimineerd of buitengesloten?

Informatie & Communicatie
Mensen hebben recht op informatie over hoe ze zich kunnen aanpassen aan klimaatverandering en extreme weersituaties. De toegang tot deze informatie is echter ongelijk, waardoor aandacht voor taal, laaggeletterdheid, analfabetisme, dyscalculie en visuele beperkingen essentieel is. De communicatiestijl, het medium en de afzender beïnvloeden hoe informatie wordt verwerkt, en er moet ook ruimte zijn voor Rotterdammers om vragen te stellen of reacties te geven.

Stel vragen als: hoe informeren we Rotterdammers over extreem weer en klimaatverandering? Begrijp of vertrouw ik de boodschap? 

Impact op Welzijn
Klimaatverandering en extreem weer raakt Rotterdammers op verschillende manieren. Afhankelijk van persoonlijke situaties en kenmerken ervaart de ene Rotterdammer (veel) meer overlast dan de andere. In dit opzicht is het belangrijk meer rekening te houden met de ongelijke impact bij gelijke omstandigheden.

Stel vragen als: wat is de impact van hitte of vocht op mijn gezondheid? Hoe warm wordt mijn woning? En wat als ik obesitas of astma heb? 

Handelingsperspectief
De mogelijkheid tot aanpassen aan bepaalde omstandigheden is voor iedereen anders. Wat kan en mag is niet voor iedereen gelijk. Daarom is het belangrijk om in de aanpak te waarborgen dat iedereen gelijke kansen, of zelfs een gelijke start, heeft om zichzelf en de (directe) omgeving aan te passen.

Stel vragen als: ben ik fysiek, mentaal of financieel in staat maatregelen te nemen? Van wie is de woning? Kan ik mijn werkplek kiezen?

Meer Weten?

Het Rechtvaardigheidswiel is een dynamisch hulpmiddel dat voortdurend in ontwikkeling is. Klimaatrechtvaardig Rotterdam blijft werken aan het verbeteren van de benaderingen en inzichten, zodat projecten en processen inclusiever en rechtvaardiger worden.

Voor meer informatie over het gebruik van het wiel of over de beweging Klimaatrechtvaardig Rotterdam, kunt u contact met ons opnemen via klimaatrechtvaardig@rotterdam.nl of ons volgen op LinkedIn.