Article

Architectuur NL: Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2021 geopend

Op de 17e Internationale Architectuurtentoonstelling – La Biennale di Venezia is het Nederlandse Rietveldpaviljoen geopend door demissionair minister Van Engelshoven. In het paviljoen is de presentatie Who is We? te zien, samengesteld door Francien van Westrenen (hoofd Agentschap van Het Nieuwe Instituut) met artistieke bijdragen van architect Afaina de Jong en kunstenaar Debra Solomon. De tweejaarlijkse internationale tentoonstelling duurt tot en met 21 november 2021.

Nederlands paviljoen

Het centrale thema van deze biënnale is ‘How will we live together? De Nederlandse bijdrage beantwoordt deze vraag met de wedervraag ‘Who is we?’ en laat het paviljoen een krachtig pleidooi zijn tegen monocultuur in de architectuur en stedenbouw. De presentatie in het paviljoen richt zich op een stedenbouw die vrouwelijk is, van kleur, queer en multispecies. 

Onderzoek The Multiplicity of Other 

Afaina de Jong bevraagt met haar onderzoek The Multiplicity of Other de potentie van architectuur en stedenbouw wanneer deze andere kennis, waarden, methodologieën en taal als basis zou nemen. Gedreven door de onhoudbaarheid van eenzijdige ontwerp, perspectieven en de geprivilegieerde positie van de ontwerper, opent De Jong een wereld waarin de kennis van de meerderheid, die niet wordt gezien of gehoord, centraal staat. 

Het onderzoek wordt in het paviljoen gepresenteerd onder andere in de vorm van een ruimtelijke installatie Space of Other. Het ontwerp transformeert de ‘rationele’ witte ruimte van het paviljoen en speelt met ‘het niet zien’ en ‘het niet worden gezien’. In de ruimtelijke installatie is het stuk Preta te zien van de Portugese acteur Gio Lourenço en de registratie van gesprekken die De Jong voerde met diverse denkers en ontwerpers over andere waarden, kennis en manieren van werken in relatie tot stedenbouw en architectuur. De Jong ging in gesprek met onder meer Emmanuel Admassu, Samir Bantal, Khensani de Klerck en Farida Sedoc.

Levende bodem

Aangespoord door de klimaatcrisis benadrukt Debra Solomon met Multispecies Urbanism de urgentie van een wederkerige relatie met het meer-dan-menselijke, zoals de bodem en het bodemleven voor een rechtvaardige stedenbouw. Buiten voor de entree van het paviljoen staan levensgrote rhizotrons – een ruimtelijke installatie en wetenschappelijk instrument waarin een levende bodem en wortelsystemen zichtbaar worden – opgesteld, waarmee Solomon direct het statement maakt dat bij stedenbouw ook de bodem een wezenlijke rol speelt. In het paviljoen deelt ze een aantal onderzoeksmethodes en instrumenten die ze inzet om onder andere in Amsterdam Zuidoost een voedselbos van 55ha te realiseren in samenwerking met een praktijkgemeenschap bestaand uit zo’n 75 buurtbewoners.

Onderzoek, discussie en verbinding

Who is We? is een aanleiding voor verder onderzoek, discussie en verbinding met andere praktijken. Aansluitend op het beleidsveld werkt Het Nieuwe Instituut samen met lokale overheden in de steden Amsterdam en Rotterdam. Caroline Nevejan, Chief Science Officer Amsterdam, ontwikkelde het onderzoeksprogramma Values for Survival; Independent School for the City stelt een community of learning samen onder de titel The Polder of Babel: A Super-Diverse City in the Anthropocene. In samenwerking met Stimuleringsfonds Creatieve Industrie zijn drie ontwerpteams geselecteerd om een onderzoek te ontwikkelen in relatie tot de thematiek van Who is We?: Failed Architecture, Bureau LADA en Studio Wild. 

Digitale expositie Who is we?

Naast een fysiek bezoek is het ook mogelijk om de expositie digitaal te bezoeken. Alle aanwezige werken in het paviljoen worden in een digitale setting gepresenteerd op whoiswe.nl. Het platform is ontwikkeld door Studio RNDR op basis van de grafische vormgeving van Richard Niessen.

Het Nieuwe Instituut is sinds 2014 commissionair van het Nederlandse paviljoen op de Internationale Architectuurtentoonstelling – La Biennale di Venezia. ‘Who is We?’ is mogelijk gemaakt door de steun van: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gemeente Amsterdam, Gemeente Rotterdam en Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Bron: Petra Starink. 25 mei 2021. Architectuur NL

Image credits

Header image: Venice Map

Icon image: ArchitectuurNL