In de podcastreeks 'De Joodse Stad' gaat onderzoeker Julia van der Krieke in acht afleveringen in gesprek met experts én buurtbewoners om de verhalen van de wijken Vlooienburg en Uilenburg nieuw leven in te blazen.
De Joodse stad is een project van het Joods Cultureel Kwartier, de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam en de gemeente Amsterdam.
Productie: Julia van der Krieke en Caspar Stalenhoef
Muziek: Akim Moiseenkov
Hieronder kun je alle verschenen afleveringen beluisteren. Lees ook het interview met Julia van der Krieke naar aanleiding van de podcastreeks.
Aflevering 1: De kraamkamer van Joods Amsterdam (met Bart Wallet en Matthijs van de Woerd)
Julia van der Krieke, postdoctoraal onderzoeker aan de UvA, gaat in gesprek met hoogleraar Bart Wallet over het verleden van de Amsterdamse buurten Vlooienburg en Uilenburg.
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 2: Roodkapje in het Jiddisch (met Daniella Zaidman-Mauer en Emile Schrijver)
Een groep kersverse studenten Jiddisch kregen de opdracht om ‘Roithitele’ op te voeren: Roodkapje in het Jiddisch. En dat werd een groot succes! Julia van der Krieke praat daarover met Daniella Zaidman-Mauer, docent Jiddisch aan de Universiteit van Amsterdam. Tijdens haar jeugd in Antwerpen werd thuis nog Jiddisch gesproken. Daarna gaan we naar Emile Schrijver, hoogleraar van het Joodse boek en directeur van het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam. Wat is ‘het Joodse boek’ en hoe kijkt Emile daarnaar als schrijver van twee ‘Joodse’ romans?
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 3: Bestaat er zoiets als 'Joodse Kunst'? (met Judith Hoekstra en Hertog Nadler)
In deze aflevering bespreken we ‘Joodse kunst’, maar wat maakt kunst Joods? Hoe bepaal je dat? Julia van der Krieke gaat daarover in gesprek met Judith Hoekstra, conservator bij het Joods Museum in Amsterdam.
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 4: Koosjere kaas, opiumthee en familieverhalen (met Maarten Hell en Duifje van de Woestijne)
Vanaf het begin waren dit multireligieuze buurten: Joden en niet-Joden deelden tegen alle verboden in de lakens met elkaar, scholden elkaar de huid vol én deden plezierig inkopen bij elkaar. Wat kocht je bijvoorbeeld in een Joodse kruidenierszaak op Vlooienburg in 1600? En is je kaas nog koosjer als je ernaast hebt liggen vrijen met de christelijke melkmeid?
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 5: Van pom tot poeriem, over Surinaamse Joden en Afro-Amsterdammers (met Mark Ponte en Roosje Verschoor)
Op Beth Haim, de Portugees-Joodse begraafplaats, is een aantal jaar geleden het graf ontdekt van de ‘Bom servo Elieser’. Voor onderzoeker Mark Ponte was dat het startpunt van zijn onderzoek naar de Afro-Amsterdamse gemeenschap in de zeventiende eeuw, waar Elieser mogelijk ook toe behoorde. Julia van der Krieke spreekt Mark Ponte op zijn werkplek in het Stadsarchief. De tweede gast van deze aflevering is kunstenaar Roosje Verschoor. Haar familie heeft een Surinaams-Joodse achtergrond, iets wat ook vaak in haar kunstprojecten terugkomt.
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 6: Orthodox of liberaal, wat betekent dat nou helemaal? (met David Cohen Paraira en Jelle Zijlstra)
Niet iedere Jood is gelovig, en hoe gelovig je bent, is eveneens per Jood verschillend. In deze aflevering spreekt Julia van der Krieke twee Joden die hun jodendom op een heel andere manier invullen. David Cohen Paraira is een nazaat van Portugese Joden en verbonden aan de orthodoxe Portugese Synagoge, uitkijkend over het vroegere Vlooienburg. Jelle Zijlstra is een liberale Jood, met een Joodse vader, die jaren geleden besloot om ‘uit te komen’. Via de progressief-Joodse vereniging Oy Vey zet hij zich in voor de Joodse cultuur in brede zin.
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 7: Arm en rijk in de Joodse Wijk (met Lotte Terwel, Rob de Spa en Emile Schrijver)
Deze aflevering gaat over de sociaal-economische verschillen tussen de bewoners van Uilenburg en (voormalig) Vlooienburg. Welk effect heeft het op een buurt als de bevolkingssamenstelling ervan drastisch verandert? Julia van der Krieke vraagt aan stadsdeelbestuurder Lotte Terwel wat de gemeente kan doen om de balans te behouden. Daarna vertelt historicus Rob de Spa hoe arm en rijk de buurt hier vroeger was. Ten slotte vraagt Julia ook aan Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier, waar het hardnekkige idee vandaan komt dat alle Joden rijk zijn, en waarom hij zelf Hebreeuws is gaan studeren als zoon van een bonthandelaar.
Beluister de aflevering via deze link.
Aflevering 8: Oh Waterlooplein (Met Rob de Spa, marktkooplieden, en bezoekers)
Dit is de laatste aflevering van het eerste seizoen! Deze aflevering gaat over het Waterlooplein, het kleurrijke hart van Amsterdam. Deze markt is er niet zonder slag of stoot gekomen; daarover spreekt Julia van der Krieke met historicus Rob de Spa. Op het plein zelf spreekt Julia met marktkooplieden en bezoekers: hoe ervaren zij de wisselwerking tussen beleidsmakers en de venters? Wat maakt het Waterlooplein zo mooi en hoe Joods is de markt vandaag de dag nog? We kunnen alleen nog maar zeggen: Oh, Waterlooplein! En tot de volgende keer!
Beluister de aflevering via deze link.
Bron: Amsterdam Humanities Hub
Credits ©
- Podcastreeks 'De Joodse Stad' door onderzoeker Julia van der Krieke (Universiteit van Amsterdam)